Wie aan Wuppertal denkt, denkt al snel aan de Schwebebahn. Deze hangende trein slingert al meer dan een eeuw boven de rivier de Wupper door de stad en is daarmee een van de opvallendste vormen van openbaar vervoer in Europa. Voor bewoners is het gewoon de manier om naar werk of school te gaan, voor bezoekers voelt een rit eerder als een kleine attractie.
In dit artikel lees je hoe de Schwebebahn is ontstaan, welke route hij aflegt, wat je onderweg ziet en waar je op moet letten als je zelf wilt instappen.
Een uitvinding uit de industriële tijd
Aan het einde van de negentiende eeuw groeiden de steden in het smalle Wupperdal razendsnel. Er was weinig ruimte voor een tram of trein op straatniveau, dus zocht men naar een andere oplossing. De ingenieur Eugen Langen bedacht een systeem waarbij de wagons aan een stalen constructie hangen. Zo kon de baan grotendeels boven de rivier worden gebouwd, zonder dat er huizen of straten hoefden te wijken.
In 1900 maakte keizer Wilhelm II een proefrit, en in 1901 ging het eerste deel van de lijn open. Een paar jaar later was het traject compleet. Sindsdien is de Schwebebahn uitgegroeid tot het symbool van de stad en staat hij op de monumentenlijst. Een bekende anekdote uit 1950: de jonge olifant Tuffi, die voor een circusreclame mee mocht rijden, sprong uit de wagon in de Wupper. Ze overleefde het avontuur en is in Wuppertal nog altijd een geliefde figuur.
De route van Oberbarmen naar Vohwinkel
De lijn is ruim dertien kilometer lang en loopt van Oberbarmen in het oosten naar Vohwinkel in het westen. Onderweg stopt de trein op twintig stations. Het grootste deel van de route hangt de trein boven de Wupper, op het laatste stuk richting Vohwinkel rijdt hij boven een gewone straat. Daar zweef je ineens langs gevels en over geparkeerde auto’s heen, wat een heel ander beeld geeft dan het rivierdeel.
Een rit van begin tot eind duurt ongeveer een halfuur. Belangrijke stops voor bezoekers zijn onder meer het centrum bij Hauptbahnhof en Döppersberg, de omgeving van Elberfeld met zijn winkelstraten, en de halte bij de Zoo, vlak bij de dierentuin van Wuppertal.
Wat je onderweg ziet
Het leukste aan de Schwebebahn is het uitzicht. Je kijkt neer op de rivier, op oude fabrieksgebouwen uit de textieltijd, op bruggen en op de achterkanten van huizen die je vanaf de straat nooit zou zien. Ga bij voorkeur vooraan of achteraan in de wagon staan of zitten: daar heb je door de grote ramen het beste zicht op de baan zelf. Het zachte heen en weer schommelen in de bochten hoort er gewoon bij.
Wil je weten wat er in de stad speelt rond de Schwebebahn, zoals werkzaamheden, evenementen of ander lokaal nieuws, dan vind je op www.nachrichtenwuppertal.de actuele berichten uit Wuppertal. Handig als je een bezoek plant en wilt weten wat er in de buurt te doen is.
Praktische tips voor je rit
De Schwebebahn maakt deel uit van het regionale openbaar vervoer, dus je reist met een gewoon ov-ticket uit het tariefsysteem van de regio. Een dagkaart is vaak voordelig als je meerdere keren in- en uitstapt om de stad te verkennen.
- Koop je kaartje vóór je instapt, via een automaat of de vervoersapp.
- Vermijd de spits als je rustig van het uitzicht wilt genieten.
- Check vooraf of er onderhoud gepland is; de baan ligt soms een tijd stil.
- Combineer je rit met een bezoek aan de dierentuin of het centrum van Elberfeld.
De Kaiserwagen en nieuwe treinen
Naast de reguliere moderne wagons, die de afgelopen jaren de oudere generatie hebben vervangen, bestaat er ook de historische Kaiserwagen. Dat is de wagon waarin de keizer destijds zijn proefrit maakte. Op bepaalde dagen rijdt hij speciale ritten, vaak met koffie en gebak aan boord. Die ritten zijn populair, dus reserveren is meestal nodig. Het is een mooie manier om te ervaren hoe reizen er ruim honderd jaar geleden uitzag.